Assos Gezi Rehberi: Athena Tapınağı, Aristoteles ve Ege Manzarası

Assos'un kalbi, Behramkale köyünün tepesindeki akropol ve onun zirvesindeki Athena Tapınağı'dır. Buradan Edremit Körfezi'ne ve hava açıksa karşıdaki Midilli Adası'na bakan manzara, ziyaretin asıl ödülüdür. Antik kenti birkaç saatte gezebilir, ardından köyün dar sokaklarından ve taş evlerinden geçerek aşağıdaki limana göz atabilirsiniz.

Assos nerede?

Assos, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Behramkale köyündedir ve Kaz Dağları'nın Ege'ye uzanan eteklerinde, denize dik inen volkanik bir tepenin üzerine kurulmuştur. Antik kent ile bugünkü köy iç içedir: akropole çıkan yol, köyün taş evlerinin arasından geçer.

Çanakkale şehir merkezinden güneye doğru, Truva'yı da geçerek ulaşılır. Bu nedenle Assos çoğu gezi programında Truva ile aynı güne yerleştirilir.

Athena Tapınağı

Akropolün en tepesindeki Athena Tapınağı, Anadolu'daki erken dönem Dor düzeni tapınaklarının bilinen örneklerindendir. Ayakta kalan ve yeniden dikilen sütunlar, tapınağın ölçeğini hayal etmeye yetecek kadar etkileyicidir. Tapınağın kabartmalı parçalarının bir kısmı zamanında yurt dışındaki müzelere götürülmüştür; bugün alanda gördükleriniz yapının iskeleti gibidir.

Tapınağı ziyaret ederken yüzünüzü denize dönün. Antik kentin neden burada kurulduğu, bu manzaraya bakınca kendiliğinden anlaşılır: hem körfezi hem de deniz yolunu gözetleyen, savunması kolay bir tepe.

Aristoteles ve Assos

Assos'un ününün bir kısmı felsefe tarihinden gelir. Aristoteles'in, Atina'dan ayrıldıktan sonra bir süre Assos'ta yaşadığı ve burada bir felsefe okulu kurduğu bilinir. Bu dönemde doğa ve canlılar üzerine gözlemler yaptığı da anlatılır.

Bugün alanda "işte okul burası" diyebileceğiniz bağımsız bir bina yok; ancak rehber anlatımıyla okulun izlerinin konuşulduğu bölümü gezmek, öğrenci grupları için ders kitaplarındaki bir ismi somut bir yere bağlamanın güzel bir yoludur. Felsefe dersi alan lise öğrencileri için Assos ayrıca anlamlıdır.

Akropolden limana: görülecek diğer yerler

• Sur duvarları: Antik kenti çevreleyen surların bir kısmı hâlâ etkileyici yükseklikte ayaktadır. Düzgün kesilmiş taş blokların işçiliğine yakından bakın.
• Agora ve tiyatro: Akropolün aşağısında, yamaca yayılan kentin kamusal alanlarının kalıntıları bulunur.
• Nekropol: Kentin dışındaki mezarlık alanında taş lahitler görülür.
• Behramkale köyü: Taş evleri, dar sokakları ve köy meydanıyla kendine özgü bir dokusu vardır. Akropole çıkarken köy kadınlarının sattığı el işleri ve yöresel ürünler dikkatinizi çekebilir.
• Osmanlı köprüsü ve cami: Köyün girişindeki eski taş köprü ve akropolün yakınındaki tarihi cami, Assos'un antik çağdan sonraki dönemlerine de tanıklık eder.
• Assos limanı: Tepeden aşağı inen kıvrımlı yolun sonunda, taş binaların sıralandığı küçük liman yer alır. Yukarıdan panoramik olarak görmek de etkileyicidir.

Assos'ta ne yenir, ne alınır?

Assos, Kaz Dağları ile Ege'nin buluştuğu bir bölgede olduğu için mutfağı da bu iki dünyanın izlerini taşır. Zeytinyağlı yemekler, otlu böreklerin ve gözlemelerin çeşitleri, taze balık ve köy kahvaltısı bölgede sık karşılaşacağınız lezzetlerdir. Kaz Dağları'nın kekik, adaçayı ve ıhlamur gibi kurutulmuş bitkileri ile zeytin ve zeytinyağı da yanınızda götürebileceğiniz hediyelikler arasındadır.

Behramkale köyündeki tezgâhlarda el örgüsü patikler, örtüler ve küçük el işleri satılır. Bunları akropolden inerken almak, hem yükünüzü yukarı taşımamanızı sağlar hem de köy halkına doğrudan destek olur.

Fotoğraf için ipuçları

Athena Tapınağı'nın sütunlarını denizle aynı karede yakalamak için tapınağın kuzey ve batı tarafından çekim yapmayı deneyin. Günün geç saatlerinde Ege'ye inen güneş, sütunları sıcak bir renge boyar. Havanın açık olduğu günlerde Midilli Adası'nın silueti ufukta belirgin şekilde görünür; puslu günlerde ise ada tamamen kaybolabilir.

Assos'u nasıl gezersiniz?

Çanakkale, Truva ve Assos Turu Assos'u günün ilk durağı olarak planlar. Gece hareketle yola çıkılır, kahvaltının ardından Assos Akropolü ve Athena Tapınağı gezilir, Ege manzarası izlenir. Aristoteles'in felsefe okuluna ait bölüm anlatılır ve Assos limanı panoramik olarak görülür.

Öğle yemeğinin ardından Truva Antik Kenti'ne geçilir, öğleden sonra ise Çanakkale şehir merkezindeki müze ve kale gezileriyle gün tamamlanır. Gece otelde kalındıktan sonra ikinci gün Gelibolu Yarımadası'na ayrılır. Programın Truva durağı için Truva Antik Kenti rehberimizi okuyabilirsiniz.

Hazırlık notları

• Akropole çıkan yol yokuşlu ve yer yer arnavut kaldırımlıdır. Tabanı kaymayan, rahat ayakkabı tercih edin.
• Tepede rüzgâr eksik olmaz. İlkbahar ve sonbaharda ince bir rüzgârlık, yazın ise şapka ve güneş kremi alın.
• Antik kalıntıların üzerine çıkmayın; sütun parçalarına oturmak ya da yaslanmak alanın korunmasına zarar verir.
• Köyde yokuş yukarı yürürken su içmeyi ihmal etmeyin, özellikle yaz aylarında.

Sık sorulan sorular

Assos'ta ne görülür?

Başlıca durak, akropolün tepesindeki Athena Tapınağı'dır. Bunun yanında sur duvarları, agora ve tiyatro kalıntıları, nekropol, Behramkale köyünün taş evleri ve aşağıdaki Assos limanı görülebilir.

Assos'tan Midilli Adası görünür mü?

Hava açık olduğunda Athena Tapınağı'nın bulunduğu tepeden Midilli Adası ufukta net biçimde görülür. Puslu ya da bulutlu günlerde görüş azalabilir.

Aristoteles Assos'ta mı yaşadı?

Evet, Aristoteles'in bir süre Assos'ta yaşadığı ve burada bir felsefe okulu kurduğu bilinir. Rehber anlatımında bu dönem ve okulun izleri konuşulur.

Assos ile Truva aynı günde gezilir mi?

Gezilir. İki antik kent birbirine karayoluyla yakındır. Turumuzda sabah Assos, öğleden sonra Truva ve ardından Çanakkale şehir merkezi aynı güne yerleştirilmiştir.