CERN Nedir? Cenevre, Toulouse ve Bilim Rotasındaki Şehirler

CERN, Cenevre yakınlarında İsviçre-Fransa sınırında kurulmuş, maddenin en temel yapı taşlarını araştıran uluslararası bir fizik laboratuvarıdır; dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı olarak bilinen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı buradadır. Toulouse ise Airbus'ın merkezi olan, Avrupa havacılık ve uzay sanayisinin önemli şehirlerinden biridir. Bu iki şehri birleştiren bir gezide yol üstündeki Montpellier, Avignon ve Lyon da rotaya tarih ve kültür katar.

CERN: evrenin en küçük parçalarını araştırmak

Kısa bir tarihçe

CERN, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da bilimsel işbirliğini yeniden canlandırmak amacıyla 1954'te kuruldu. Kısaltma, kurucu konseyin Fransızca adından gelir. Bugün çok sayıda üye ülkenin desteklediği, dünyanın dört bir yanından araştırmacıların çalıştığı bir merkezdir. Türkiye de CERN'in ortak üyeleri arasında yer alır.

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC)

CERN'in en tanınan tesisi, yerin altında yaklaşık 27 kilometrelik dairesel bir tünelde yer alan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'dır. Burada protonlar ışık hızına çok yakın hızlara ulaştırılıp çarpıştırılır. Çarpışmalardan ortaya çıkan parçacıklar, ATLAS ve CMS gibi dev dedektörlerle incelenir.

Higgs bozonu

2012'de CERN'deki deneyler, varlığı onlarca yıl önce öngörülen Higgs bozonunun keşfedildiğini duyurdu. Bu parçacık, diğer parçacıkların kütle kazanmasını açıklayan mekanizmayla ilişkilidir. Keşif, ertesi yıl bu kuramı ortaya atan bilim insanlarına verilen Nobel Fizik Ödülü'yle de taçlandı.

Web'in doğduğu yer

Bugün her gün kullandığımız Dünya Çapında Ağ (World Wide Web), 1989'da CERN'de çalışan Tim Berners-Lee tarafından, bilim insanlarının bilgi paylaşımını kolaylaştırmak için önerildi. Bu hikâye, temel araştırmaların beklenmedik biçimlerde günlük hayatı nasıl değiştirebileceğinin güzel bir örneğidir.

Ziyaret hakkında

CERN, kamuoyuna yönelik sergiler ve eğitim etkinlikleriyle bilimi ziyaretçilere anlatmaya önem veren bir kurumdur. Ancak grup ziyaretleri kurumun randevu, kontenjan ve güvenlik kurallarına bağlıdır ve neyin görülebileceği döneme göre değişebilir. Turumuzda ziyaret kapsamı tarih kesinleştiğinde teyit edilir ve teklifte belirtilir.

Cenevre: diplomasi ve göl kıyısı

Cenevre, Cenevre Gölü'nün (Léman) güneybatı ucunda kurulmuş, uluslararası kuruluşlarıyla tanınan bir şehirdir.

• Jet d'Eau: Gölün ortasından yükselen dev su fıskiyesi, şehrin simgesidir.
• Eski şehir: Arnavut kaldırımlı sokaklar ve St. Pierre Katedrali.
• Birleşmiş Milletler: BM'nin Avrupa'daki önemli ofislerinden biri Cenevre'dedir. Önündeki kırık bacaklı sandalye heykeli de dikkat çeker.
• Kızılhaç: Uluslararası Kızılhaç hareketinin doğduğu şehir olarak bilinir.

İsviçre'nin para birimi İsviçre frangıdır; bu, Fransa'dan geçerken dikkat edilmesi gereken pratik bir ayrıntıdır.

Toulouse: "Pembe Şehir" ve havacılık

Toulouse, binalarında kullanılan pembe-kırmızı tuğlalar nedeniyle "Pembe Şehir" (La Ville Rose) olarak anılır. Garonne Nehri kıyısında kurulmuş, canlı bir üniversite şehridir.

Toulouse'un modern kimliği havacılıkla bağlantılıdır. Airbus'ın merkezi buradadır ve şehrin çevresi, uçak ve uzay sanayisine bağlı çok sayıda kuruluşa ev sahipliği yapar. Şehirde uzay temalı bir bilim parkı (Cité de l'espace) da bulunur; bu tür ek ziyaretlerin programa eklenip eklenemeyeceğini teklif aşamasında birlikte netleştiriyoruz.

Tarihi merkezde Capitole meydanı ve Romanesk mimarinin önemli örneklerinden sayılan Saint-Sernin Bazilikası görülebilir.

Rotadaki diğer şehirler

Montpellier

Güzergâhın başladığı Montpellier, Akdeniz'e yakın, genç nüfuslu bir üniversite şehridir. Tıp eğitimi geleneği çok eskiye dayanır. Geniş Place de la Comédie meydanı ve dar sokaklı eski şehri yürüyerek gezilir.

Avignon

Avignon, 14. yüzyılda bir dönem papalık merkezi olmuştur. Bu dönemden kalan görkemli Papalık Sarayı ve Rhône Nehri üzerinde yarım kalmış haliyle ünlü Saint-Bénezet Köprüsü (Avignon Köprüsü) şehrin simgeleridir. Tarihi merkezi UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Lyon

Lyon, Roma döneminden kalma kökleriyle Fransa'nın tarihi şehirlerinden biridir. Fourvière tepesindeki bazilika ve Roma tiyatrosu, eski şehrin (Vieux Lyon) gizli geçitleri olan "traboule"lar ve gastronomi geleneği şehrin öne çıkan yönleridir. Sinemanın öncülerinden Lumière kardeşlerin şehri olması da bilim ve teknoloji temalı bir rotaya güzel bir kapanış sağlar.

Gitmeden önce okunabilecekler

Bu rotadan en çok verimi almak için kısa bir ön okuma çok işe yarar. Parçacık fiziğine giriş niteliğindeki popüler bilim kitapları, Higgs bozonunun keşfini anlatan belgeseller ve uçuşun fiziğini anlatan basit kaynaklar iyi bir başlangıçtır. Fransa tarafında Avignon'daki papalık dönemi ve Lyon'un Roma geçmişi hakkında birkaç sayfa okumak, şehir duraklarını da anlamlı kılar. Öğrenci grupları için bu okumalar, gezi öncesi yapılacak sunumların konusu da olabilir.

Rota bir bütün olarak

CERN ve Airbus Turu 4 gece 5 günlük, konaklamalı bir programdır. Güzergâh Montpellier'den başlar, ikinci gün Toulouse'a ayrılır, üçüncü gün Avignon üzerinden Cenevre'ye geçilir ve dördüncü gün Cenevre'de geçirilir. Dönüş Lyon üzerinden yapılır. Program okul, gençlik ve kurumsal gruplara uygundur.

Öğrenci grubuyla gidecekseniz hazırlık sürecini CERN ve Airbus bilim gezisi planlama rehberi yazımızda adım adım anlattık.

Sık sorulan sorular

CERN ne iş yapar?

CERN, maddenin en temel yapı taşlarını ve bunları bir arada tutan kuvvetleri araştıran uluslararası bir fizik laboratuvarıdır. Bunun için parçacık hızlandırıcıları ve dev dedektörler kullanır.

CERN hangi ülkede?

CERN, Cenevre yakınlarında, İsviçre ile Fransa'nın sınırında yer alır. Tesislerinin bir kısmı İsviçre'de, bir kısmı Fransa topraklarındadır.

CERN'i herkes ziyaret edebilir mi?

CERN ziyaretçilere yönelik sergi ve etkinlikler düzenler; ancak grup ziyaretleri kurumun randevu, kontenjan ve güvenlik kurallarına bağlıdır. Güncel koşulları kurumun resmi kaynaklarından kontrol edin.

Bu rota için vize gerekir mi?

Rota Fransa ve İsviçre'den geçer. Vize ve pasaport koşulları değiştiği için seyahatten önce ilgili ülkelerin resmi kaynaklarından ve T.C. Dışişleri Bakanlığı'ndan güncel durumu kontrol edin.