Tiflis'te Gezilecek Yerler: Eski Şehir, Hamamlar ve Narikala

Tiflis'te kısa bir süreniz varsa eski şehirden başlayın: tuğla kubbeli Abanotubani kükürt hamamları, tepedeki Narikala Kalesi ve Kura nehri üzerindeki cam Barış Köprüsü birbirine yürüme mesafesindedir. Ardından Rustaveli Caddesi, şehrin daha resmî ve modern yüzünü gösterir. Bu iki bölge, Gürcistan'ın başkentini anlamak için yeterli bir başlangıçtır.

Tiflis'i tanımak

Gürcistan'ın başkenti Tiflis (Gürcüce Tbilisi), Kura (Mtkvari) nehrinin iki yakasına, tepelerin arasına kurulmuştur. Şehrin adının Gürcüce "sıcak" anlamına gelen bir kelimeden türediği ve bölgedeki sıcak su kaynaklarına işaret ettiği anlatılır. Tarih boyunca İpek Yolu üzerinde farklı kültürlerin buluştuğu bir şehir olan Tiflis'te kiliseler, bir cami, bir sinagog ve farklı dönemlerin mimarisi bir arada görülür.

Eski şehir: Kala ve Abanotubani

Abanotubani kükürt hamamları

Eski şehrin bir köşesinde, yerden yükselen tuğla kubbeleriyle Abanotubani hamamları yer alır. Burası, sıcak ve kükürtlü kaynak sularını kullanan tarihî hamamların bulunduğu mahalledir. Kubbelerin arasında yürürken havadaki hafif kükürt kokusunu hissedebilirsiniz. Mavi çinili cephesiyle dikkat çeken Orbeliani hamamı, bölgenin en çok fotoğraflanan yapısıdır. Hamamlardan birinde yıkanmak isteyip istemediğiniz kişisel bir tercihtir; programdaki ziyaret genelde mahalleyi ve hamamların dışını görmeyi kapsar.

Narikala Kalesi

Hamamların hemen yukarısındaki sarp tepede yükselen Narikala Kalesi, şehrin en eski yapılarından biridir ve yüzyıllar boyunca farklı hâkimiyetler altında genişletilmiştir. Surlardan bakınca eski şehrin çatıları, Kura nehri ve karşı yakadaki şehir panoraması önünüze serilir. Kaleye yürüyerek ya da nehir kıyısındaki parktan kalkan teleferikle çıkılabilir.

Kalenin yakınındaki tepede, bir elinde kılıç, diğerinde şarap kâsesi tutan büyük Kartlis Deda (Gürcistan Ana) heykeli durur. Heykelin, dostlara şarapla, düşmanlara kılıçla karşılık veren Gürcü karakterini simgelediği anlatılır.

Eski şehrin sokakları

Ahşap balkonlu evler, avlulu binalar ve dar sokaklar eski Tiflis'in dokusunu oluşturur. Bu sokaklarda küçük kafeler, şarap dükkânları ve el sanatları satan mağazalar bulunur. Kura nehrine bakan yamaçtaki Metekhi Kilisesi de eski şehirden görülen tanıdık bir silüettir.

Barış Köprüsü ve Rike Parkı

Kura nehri üzerindeki yaya köprüsü Barış Köprüsü, cam ve çelikten dalgalı çatısıyla eski şehrin taş dokusuyla bilinçli bir zıtlık oluşturur. Akşamları ışıklandırıldığında daha da dikkat çekici olur. Köprünün öbür ucundaki Rike Parkı, nehir kenarında dinlenmek ve Narikala'ya bakmak için güzel bir alandır.

Rustaveli Caddesi

Tiflis'in ana caddesi Rustaveli, adını Gürcü edebiyatının ünlü şairi Şota Rustaveli'den alır. Cadde boyunca Parlamento binası, opera binası, tiyatrolar ve müzeler sıralanır. Ağaçlı kaldırımları, kafeleri ve kitapçılarıyla şehrin daha Avrupai yüzünü gösterir. Caddenin bir ucundaki Özgürlük Meydanı, eski şehre geçiş noktasıdır.

Tiflis'te gezerken

• Ayakkabı: Eski şehir yokuşlu ve taş döşelidir; rahat, tutunan ayakkabı şarttır.
• Para: Gürcistan'ın para birimi laridir. Kart yaygın olarak kullanılır ama küçük dükkânlar için biraz nakit bulundurun.
• Kiliseler: Ortodoks kiliselerine girerken kadınların başlarını örtmesi ve etek giymesi beklenebilir; erkeklerin de şort yerine uzun pantolon tercih etmesi uygundur. Pek çok kilisenin girişinde örtü bulunur.
• Alfabe: Gürcü alfabesi kendine özgüdür ve Latin harflerine benzemez. Turistik bölgelerde tabelaların çoğu Latin harfleriyle de yazılmıştır.

Tiflis turda nasıl yer alıyor?

Gürcistan Turu: Tiflis, Mtskheta ve Kazbegi, 3 gece 4 gün, otel konaklamalı bir programdır. Birinci gün İstanbul'dan Tiflis'e uçulur; öğleden sonra eski şehir yürüyüşü, Abanotubani hamamları ve Narikala Kalesi gezilir, gece Tiflis'te konaklanır. Üçüncü gün Tiflis şehir merkezi, Barış Köprüsü ve Rustaveli Caddesi görülür; öğleden sonra serbest zaman vardır ya da isteğe bağlı olarak Kakheti şarap bölgesine gidilebilir. Bu tur katalog dışı yeni bir programdır.

İkinci gün ise şehirden çıkılır: Mtskheta rehberimizde eski başkenti, Kazbegi ve Gürcü Askeri Yolu yazımızda dağ bölümünü anlattık.

Tiflis'te ne yenir, nereye bakılır?

Şehrin bir başka özelliği de akşam saatlerindeki canlılığıdır. Gün batımında Narikala'dan ya da nehir kıyısından bakıldığında eski şehrin ışıkları, kiliselerin silüetleri ve Barış Köprüsü'nün aydınlatması birlikte görünür.

Tiflis, Gürcü mutfağını tanımak için de çok uygun bir şehirdir. Eski şehirdeki restoranlarda peynirli ekmek haçapuri, etli ve sulu hinkali ve cevizli mezeler kolayca bulunur. Kuru Köprü (Dry Bridge) çevresindeki açık hava pazarında eski eşyalar, tablolar ve ilginç hatıralık objeler satılır; serbest zamanınızda göz atmak keyifli olabilir. Şehrin büyük ve görece yeni katedrali Sameba (Kutsal Üçlü Katedrali), uzaktan bile dikkat çeken altın kubbesiyle Tiflis siluetinin bir parçasıdır. Mutfak ve sofra adetleri için Gürcistan gezisi pratik bilgiler yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tiflis'te ilk gün nereye gidilmeli?

Eski şehirden başlamak en mantıklısıdır. Abanotubani hamamları, Narikala Kalesi ve Barış Köprüsü birbirine yakındır ve şehri tanımak için iyi bir ilk gün oluşturur.

Narikala Kalesi'ne nasıl çıkılır?

Kaleye eski şehirden yürüyerek ya da nehir kıyısındaki Rike Parkı'ndan kalkan teleferikle çıkılabilir. Yürüyüş yolu yokuşlu ve taşlıdır.

Tiflis'teki kükürt hamamlarına girilebilir mi?

Abanotubani'deki hamamların bir kısmı ziyaretçilere açıktır ve isteyenler yıkanabilir. Bu kişisel bir tercih ve ayrı bir harcamadır; tur programındaki ziyaret mahalleyi gezmeyi kapsar.

Tiflis'te Türkçe ya da İngilizce anlaşılır mı?

Turistik bölgelerde, özellikle gençler arasında İngilizce yaygındır; Türkçe bilen esnafla da karşılaşabilirsiniz. Rehberli bir turda iletişim konusunda zorlanmazsınız.