Üsküp ve Ohri Gezi Rehberi: Kuzey Makedonya'da Ne Görülür?

Üsküp'te Vardar üzerindeki Taş Köprü ile köprünün öbür yakasındaki Eski Çarşı, Ohri'de ise göl kıyısındaki eski kent ve kayalığın üzerindeki Kaneo Kilisesi, Kuzey Makedonya'nın en çok görülmeye değer yerleridir. Üsküp hem kısa hem uzun Balkan rotalarında yer alırken, Ohri ve Kalkandelen yalnızca uzun rotadadır. Aşağıda iki şehri ve aradaki durakları sırasıyla anlattık.

Üsküp: iki yakalı başkent

Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp, Vardar nehrinin iki yakasına yayılır. Bir yakada büyük meydanlar, heykeller ve yeni yapılar; öbür yakada Osmanlı döneminden kalan çarşı, camiler ve hanlar vardır. Bu iki yakayı birbirine bağlayan Taş Köprü, şehrin hem fiziksel hem de simgesel merkezidir.

Taş Köprü ve Makedonya Meydanı

Taş Köprü, Osmanlı döneminde bugünkü hâlini almış, şehrin en tanınan yapısıdır. Köprünün bir ucundaki geniş Makedonya Meydanı, büyük heykelleri ve çeşmeleriyle son yıllarda yapılan kent düzenlemelerinin en görünür örneğidir. Bu yeni yüz, Üsküp'ü ilk kez görenleri genellikle şaşırtır.

Eski Çarşı

Köprüyü geçtiğinizde Balkanların büyük Osmanlı çarşılarından biri olarak anılan Eski Çarşı'ya girersiniz. Taş döşeli sokaklarda kuyumcular, kahvehaneler, kebapçılar sıralanır. Kurşunlu Han ve Davut Paşa Hamamı gibi Osmanlı yapıları bu bölgededir; bazıları bugün kültür ve sanat mekânı olarak kullanılır.

Mustafa Paşa Camii ve Kale

Çarşının yukarısındaki tepede yer alan Mustafa Paşa Camii, şehrin en zarif Osmanlı camilerinden biri olarak bilinir. Hemen yanındaki Üsküp Kalesi'nin surlarından şehre ve Vardar vadisine geniş bir bakış yakalanır. Üsküp'te birkaç saatiniz varsa köprüden çarşıya, çarşıdan camiye ve kaleye uzanan bu yürüyüş hattı şehrin özetini verir.

Üsküp, Rahibe Teresa'nın doğduğu şehir olarak da bilinir; merkezde onun adına yapılmış bir anma evi bulunur.

Kalkandelen (Tetova): Alaca Camii

Uzun Balkan rotasında Ohri'den Üsküp'e dönerken uğranan Kalkandelen, renkli süslemeleriyle bilinen Alaca Camii (Şarena Camii) ile tanınır. Caminin dış duvarları, ilk bakışta bir kumaş deseni gibi görünen boyalı motiflerle kaplıdır. Şehirdeki Harabati Baba Tekkesi de Osmanlı döneminden kalan önemli bir Bektaşi yapısı olarak anılır.

Ohri: göl kıyısında bir eski kent

Ohri Gölü, Kuzey Makedonya ile Arnavutluk arasında, çevresi dağlarla çevrili, berrak suyuyla ünlü eski bir göldür. Göl ve kıyısındaki tarihî Ohri kenti, doğal ve kültürel değerleriyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır.

Eski kent ve kilise

Ohri'nin eski kenti, göle doğru inen dar sokaklara dizilmiş beyaz evlerden, Bizans döneminden kalma kiliselerden ve antik bir tiyatrodan oluşur. Şehir, tarih boyunca bölgenin önemli bir dinî ve kültürel merkezi olmuştur ve "Balkanların Kudüs'ü" gibi lakaplarla anılır.

Kaneo Kilisesi

Göle uzanan bir kayalığın üzerindeki küçük Sveti Jovan Kaneo Kilisesi, Ohri'nin kartpostal manzarasıdır. Kıyı boyunca yürüyerek ya da yukarıdaki patikadan ulaşılabilir. Gün batımında göl ve kilise birlikte çok güzel görünür.

Samuel Kalesi ve göl kıyısı

Eski kentin tepesindeki Samuel Kalesi'nden gölün tamamına yakın bir manzara görülür. Aşağıdaki kıyı yolu ise akşam yürüyüşü için uygundur. Ohri'de göl balığı denemek, yerel mutfağı tanımanın kolay yoludur.

Bu şehirler turlarda nasıl yer alıyor?

• Balkan Üçlüsü Turu (2 gece 3 gün): Birinci gün Kavala ve Selanik'in ardından aynı gün Üsküp'e ulaşılır; ikinci gün Üsküp'ten Sofya'ya geçilir. Bu rotada Ohri ve Kalkandelen yoktur.
• Büyük Balkanlar Turu (6 gece 8 gün): Altıncı gün İşkodra, Tiran ve Elbasan üzerinden Ohri'ye varılır. Yedinci gün Ohri'den Kalkandelen'e (Tetova), oradan Üsküp'e geçilir. Sekizinci gün Üsküp'ten Selanik ve Kavala üzerinden İstanbul'a dönülür.

İki rota arasındaki farkları ayrıntılı görmek için Balkan turu kaç gün olmalı yazımıza, Üsküp'ün Osmanlı geçmişini rotanın diğer şehirleriyle birlikte okumak için Balkanlarda Osmanlı mirası rehberimize bakabilirsiniz.

Pratik notlar

• Kuzey Makedonya'nın kendi para birimi (denar) vardır. Çarşıda küçük harcamalar için bir miktar yerel para bulundurmak işinizi kolaylaştırır.
• Üsküp'te Türkçe konuşan esnafla karşılaşmanız şaşırtıcı değildir; yine de birkaç yerel selamlama öğrenmek her zaman hoş karşılanır.
• Ohri'de eski kentin sokakları diktir ve taş zemindir. Rahat ayakkabı tercih edin.
• Vize ve giriş şartları kişiye ve tarihe göre değişir; seyahatten önce resmi kaynaklardan ve T.C. Dışişleri Bakanlığı'ndan güncel durumu kontrol edin.

Ne yenir, ne alınır?

Kuzey Makedonya mutfağı Balkan ve Osmanlı mutfaklarının izlerini taşır. Üsküp'ün Eski Çarşı'sında kebapçılar ve börekçiler sıralanır; fırında pişen tavče gravče (fasulye yemeği) ülkenin sevilen yemeklerinden biridir. Biber ve patlıcandan yapılan ajvar sosu, kahvaltıdan akşam yemeğine her sofrada görülür. Ohri'de ise göl balığı öne çıkar. Hediyelik olarak Ohri'nin ünlü incisi, ahşap oymalar ve Eski Çarşı'daki kuyumcuların gümüş işleri sık tercih edilir. Alışveriş yaparken pazarlık kültürünün yaygın olduğu çarşılarda nazik bir üslup her zaman daha iyi sonuç verir.

Sık sorulan sorular

Üsküp'te gezilecek yerler nelerdir?

Taş Köprü, Makedonya Meydanı, Eski Çarşı, Kurşunlu Han, Mustafa Paşa Camii ve Üsküp Kalesi şehrin başlıca duraklarıdır. Hepsi birbirine yürüme mesafesindedir.

Ohri Gölü nerede?

Ohri Gölü, Kuzey Makedonya ile Arnavutluk sınırında yer alır. Göl ve kıyısındaki tarihî Ohri kenti UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Balkan Üçlüsü turunda Ohri var mı?

Hayır. Balkan Üçlüsü'nde Kuzey Makedonya'dan yalnızca Üsküp gezilir. Ohri ve Kalkandelen, Büyük Balkanlar Turu'nun programında yer alır.

Kalkandelen'deki Alaca Camii neden ünlü?

Caminin dış duvarları renkli, boyalı süslemelerle kaplıdır. Bu alışılmadık görünüm, onu Balkanlardaki Osmanlı camileri arasında kolayca tanınır kılar.